شرح فصوص بالفارسيّة في التّصوف - تشرف باستصحابه الحقية محمد صادق عفا الله عنه - و از صفحهء 384 به بعد در حاشيهء شرح مواردى ( شرح اسيرى ) مىآورد كه ظاهرا توضيحاتى عرفانى بر موارد مشكل است . نسخ خطى بالا را با دو نسخهء « د » ، « س » ، مقايسه كردم ، به علت مغشوش بودن متن ، و تأخر كتابت ، و آميخته بودن شرح منسجم پارسا با توضيحات اضافى ، و به دست آمدن نسخهء بسيار اصيل و صحيح واتيكان كه ما را تقريبا از نسخ ديگر بىنياز مىكرد ، به نسخ « د ، س » ، كه هم از حيث متن نسبتا كامل و صحيح بوده و هم از حيث كتابت متقدمند ، بسنده كردم . 3 - نسخه اى كه با اشارهء فاضل محترم آقاى احمد منزوى از روى فهرستى كه عثمان يحيى از شروح كتاب فصوص الحكم در مقدمهء جزء اول از كتاب نص النصوص سيد حيدر آملى ( چاپ انجمن ايران و فرانسه ، ص 33 ، شماره 110 ) ، موجود در يكى از كتابخانه‌هاى واتيكان ، شناختم و با همكارى و اعانت كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران فيلمى از آن تهيه و آورده شد . اين نسخه بر ساير نسخ امتيازات كلى دارد ، هم از حيث خط و قدمت كتابت و هم از حيث دقت و صحت متن . تاريخ كتابت اين نسخه في سلخ شوال سنه ثلث و عشرين و ثمانمائة ( 823 ) است كه درست ده ماه و هفت روز بعد از وفات مؤلف ( چهارشنبه 23 ذى حجه سال 822 ) نوشته شده است . اين نسخه شايد از بهترين نسخ موجود فصوص الحكم ( از حيث متن فصوص ) باشد ، كه كتابت آن از نسخهء اصل عفيفى « 180 » ( مقدمه فصوص الحكم ، چاپ عفيفى ، ص 22 ) شانزده سال قديمترست . هر چند عفيفى نسخ ديگرى در دست داشته است از جمله نسخه اى كه كتابت آن متعلق به سال 788 هجرى بوده است ، ولى اختلافات آن نسخه را با نسخهء اصل خود با حرف « ن » در حاشيه آورده است . اين نسخه از حيث متن و شرح بىنظير است و با خط نستعليق بسيار خوانا و خوب نوشته شده است . در تصحيح متن حاضر اين نسخه را اصل قرار داده‌ام ، جز در پاره اى از موارد ،

--> « 180 » ابو العلاء عفيفى ، همان كتاب .